İLEDEP SANAT KURSLARININ MÜFREDATLARI:
İLEDEP Sanat programı; hat, tezhip ve cilt sanatları üzerine kurslar organize etmektedir. Kursların müfredatı aşağıda yer almaktadır.
HAT SANATI KURSU MÜFREDATI:
(2 Yıl / 4 Dönem / 56 Hafta)
Program Süresi: 2 Yıl (4 Dönem)
Her Dönem: 14 Hafta
Eğitim Yaklaşımı: %80 Uygulama – %20 Teorik Bilgi
Amaç: Öğrencilerin geleneksel meşk yöntemiyle hat sanatının temel bilgi ve becerilerini kazanmalarını, nesih ve sülüs yazılarında kalem hâkimiyeti edinmelerini ve klasik yazı kaidelerine uygun eserler üretebilecek düzeye ulaşmalarını sağlamaktır.
- DÖNEM
TEMEL HAT EĞİTİMİ VE NESİH MÜFREDAT HARFLERİ
Dönem Kazanımları
- Kalem açabilir ve mürekkep hazırlayabilir.
- Nokta sistemini ve harf ölçülerini kavrar.
- Nesih yazısının bütün harflerini yazabilir.
- Kalem hâkimiyeti kazanır.
| Hafta | Teorik İçerik (%20) | Uygulama İçeriği (%80) |
| 1 | Hat sanatına giriş, malzeme bilgisi | Kalem açma, kalem tutuşu, nokta çalışmaları |
| 2 | Nokta ve ölçü sistemi | Dikey-yatay çizgi çalışmaları |
| 3 | Nesih yazısının özellikleri | Elif, be, te meşki |
| 4 | Harf anatomisi | Se, cim meşki |
| 5 | Harf oranları | Ha, hı meşki |
| 6 | Yazıda denge | Dal, zel, re, ze meşki |
| 7 | Meşk usulü | Sin ve şın meşki |
| 8 | Klasik yazı estetiği | Sad ve dad meşki |
| 9 | Terkip kavramına giriş | Tı ve zı meşki |
| 10 | Yazı eleştirisi yöntemleri | Ayn ve gayn meşki |
| 11 | Hat sanatında sabır ve disiplin | Fe, kaf, kef meşki |
| 12 | Mürekkep ve kâğıt çeşitleri | Lam, mim, nun meşki |
| 13 | Klasik meşk örnekleri | He, vav ve ye meşki |
| 14 | Genel değerlendirme | Müfredat harflerinin toplu tekrar meşki |
Dönem Sonu Projesi
Müfredat harflerinden oluşan bir meşk dosyası hazırlanır.
- DÖNEM
NESİH YAZISINDA MÜREKKEBAT VE KITA YAZIMI
Dönem Kazanımları
- Harfleri birleştirerek kelime oluşturabilir.
- Satır düzeni ve yazı ritmini kavrar.
- Kıta düzeni oluşturabilir.
| Hafta | Teorik İçerik | Uygulama İçeriği |
| 1 | I. dönem tekrarları | Müfredat harfleri tekrar meşki |
| 2 | Harf birleşim kuralları | İkili birleşimler |
| 3 | Kelime yapısı | Üçlü birleşimler |
| 4 | Yazıda oran ve boşluk | Kelime meşkleri |
| 5 | Satır düzeni | Satır uygulamaları |
| 6 | Klasik nesih örnekleri | Basit ibarelerin yazımı |
| 7 | Besmelenin estetik yapısı | Besmele meşki |
| 8 | Klasik kıta düzeni | Dua ve vecize yazımı |
| 9 | Sayfa kompozisyonu | Hadis meşkleri |
| 10 | Yazıda ritim | Uzun satır uygulamaları |
| 11 | Klasik meşk çözümlemesi | Kıta oluşturma çalışmaları |
| 12 | Kıta estetiği | Klasik kıta kopyalama |
| 13 | Proje hazırlığı | Seçili metin yazımı |
| 14 | Genel değerlendirme | Tam bir nesih kıtası yazımı |
Dönem Sonu Projesi
Bir adet nesih kıtası hazırlanır.
III. DÖNEM
SÜLÜS YAZISINA GİRİŞ VE MÜFREDAT HARFLERİ
Dönem Kazanımları
- Sülüs kalemini kullanabilir.
- Büyük ebatlı yazı tekniğini öğrenir.
- Sülüs harf anatomisini kavrar.
| Hafta | Teorik İçerik | Uygulama İçeriği |
| 1 | Nesih ve sülüs ilişkisi | Kalem ve çizgi çalışmaları |
| 2 | Sülüsün tarihî gelişimi | Elif, be, te meşki |
| 3 | Sülüsün estetik özellikleri | Se, cim, ha meşki |
| 4 | Harf anatomisi | Hı, dal, zel meşki |
| 5 | Oran sistemi | Re, ze, sin, şın meşki |
| 6 | Kalem genişliği ve hareket | Sad ve dad meşki |
| 7 | Yazıda ritim | Tı ve zı meşki |
| 8 | Klasik sülüs örnekleri | Ayn ve gayn meşki |
| 9 | Büyük harf yapıları | Fe, kaf, kef meşki |
| 10 | Harfler arası uyum | Lam, mim, nun meşki |
| 11 | Sülüste estetik ölçüler | He, vav ve ye meşki |
| 12 | Klasik meşk analizi | Müfredat tekrarları |
| 13 | Portfolyo hazırlığı | Toplu harf meşkleri |
| 14 | Genel değerlendirme | Müfredat sınavı ve tashih |
Dönem Sonu Projesi
Sülüs müfredat harflerinden oluşan meşk albümü hazırlanır.
- DÖNEM
SÜLÜS MÜREKKEBATI, İSTİF VE LEVHA TASARIMI
Dönem Kazanımları
- Kelime ve cümle istifi yapabilir.
- Temel levha tasarlayabilir.
- Bağımsız bir eser üretebilir.
| Hafta | Teorik İçerik | Uygulama İçeriği |
| 1 | Mürekkebat kuralları | İkili birleşimler |
| 2 | Kelime estetiği | Üçlü birleşimler |
| 3 | Kompozisyon ilkeleri | Kelime meşkleri |
| 4 | İstif kavramı | Basit istifler |
| 5 | Dairesel kompozisyon | Dairesel istif uygulamaları |
| 6 | Dikdörtgen kompozisyon | Dikdörtgen istifler |
| 7 | Levha tasarımı | Serbest istif uygulamaları |
| 8 | Celî sülüse giriş | Besmele istifleri |
| 9 | Yazı ve boşluk ilişkisi | Hadis ve vecize istifleri |
| 10 | Hat ve tezhip ilişkisi | Levha eskizi hazırlama |
| 11 | Eser hazırlama teknikleri | Levha yazımı |
| 12 | Tashih yöntemleri | Levha uygulamasının tamamlanması |
| 13 | Sergileme ve muhafaza | Son düzeltmeler |
| 14 | Genel değerlendirme | Bitirme levhasının sunumu |
Dönem Sonu Projesi
Öğrenci bir adet sülüs levha hazırlayarak programı tamamlar.
PROGRAM SONUNDA ÖĞRENCİ
✓ Kalem açma ve meşk disiplinini kazanır.
✓ Nesih ve sülüs yazılarının temel kaidelerini uygular.
✓ Klasik kıta ve levha düzeni oluşturabilir.
✓ Geleneksel meşk sistemi içerisinde ileri seviyeye ve icâzet hazırlık sürecine geçebilecek yeterliliğe ulaşır.
TEZHİP SANATI KURSU MÜFREDATI:
(2 Yıl / 4 Dönem / 56 Hafta)
Program Süresi: 2 Yıl (4 Dönem)
Her Dönem: 14 Hafta
Eğitim Yaklaşımı: %80 Uygulama – %20 Teorik Bilgi
Amaç: Klasik Türk tezhip sanatının temel tekniklerini, motif bilgisini ve kompozisyon anlayışını uygulamalı olarak öğretmek; kursiyerin özgün tasarım ve eser üretme yeterliliği kazanmasını sağlamak.
- DÖNEM
Temel Çizim ve Motif Eğitimi
| Hafta | Konu | Uygulama |
| 1 | Tezhip sanatına giriş, malzeme tanıtımı | Kalem tutuşu, çizgi ve nokta egzersizleri |
| 2 | Kâğıt, fırça ve boya kullanımı | Fırça hâkimiyeti çalışmaları |
| 3 | Temel geometrik çizimler | Pergel ve cetvel kullanımı |
| 4 | Penç motifleri | Penç çizimleri ve renklendirme |
| 5 | Yaprak motifleri | Yaprak çeşitleri çizimi |
| 6 | Gonca ve tomurcuk motifleri | Motif tekrar çalışmaları |
| 7 | Basit hatâyî motifleri | Kopya çizimleri |
| 8 | Hatâyî çeşitleri | Boyama uygulamaları |
| 9 | Basit rûmî motifleri | Çizim ve istif çalışmaları |
| 10 | Rûmî çeşitleri | Motif geliştirme uygulamaları |
| 11 | Bulut motifleri | Çizim ve renklendirme |
| 12 | Motiflerin bir arada kullanımı | Küçük kompozisyon denemeleri |
| 13 | Bordür oluşturma | Basit cetvel ve bordür uygulaması |
| 14 | Dönem sonu uygulama çalışması | Küçük tezhip levhası hazırlanması |
Dönem Kazanımları
- Temel çizim becerisi kazanır.
- Ana ve yardımcı motifleri çizebilir.
- Boya ve fırça kullanımına hâkim olur.
- Basit kompozisyonlar oluşturabilir.
- DÖNEM
Klasik Motif ve Kompozisyon Eğitimi
| Hafta | Konu | Uygulama |
| 1 | I. dönem tekrarları | Motif çizim tekrarları |
| 2 | İleri düzey hatâyîler | Çeşitli çiçek formlarının çizimi |
| 3 | İleri düzey rûmîler | Münhanî ve geçme uygulamaları |
| 4 | Tezhipte oran ve denge | Simetrik kompozisyon çalışmaları |
| 5 | Dendan ve tığ | Çizim uygulamaları |
| 6 | Zencerek çeşitleri | Bordür uygulamaları |
| 7 | Koltuk tezhibi | Örnek desen çalışmaları |
| 8 | Durak tezhibi | Uygulamalı desen hazırlama |
| 9 | Şemse kompozisyonu | Şemse çizimi |
| 10 | Köşebent tasarımı | Köşebent uygulaması |
| 11 | Altın hazırlama | Ezme altın çalışmaları |
| 12 | Altın sürme teknikleri | Mühreleme uygulamaları |
| 13 | Klasik sayfa tezhibi | Yarım sayfa kompozisyon |
| 14 | Dönem sonu projesi | Şemse ve köşebentli çalışma |
Dönem Kazanımları
- Klasik motifleri kompozisyon içinde kullanabilir.
- Altın uygulamalarını gerçekleştirebilir.
- Sayfa tasarımı hazırlayabilir.
III. DÖNEM
Klasik Üslup ve Yazma Eser Tezhibi
| Hafta | Konu | Uygulama |
| 1 | Klasik Osmanlı tezhip üslupları | Örnek eser incelemeleri |
| 2 | XVI. yüzyıl tezhip anlayışı | Kopya uygulamaları |
| 3 | Halkâr tekniği | Tek renk halkâr çalışması |
| 4 | Çift tahrir tekniği | Uygulama çalışmaları |
| 5 | Zerefşan tekniği | Altın serpme uygulaması |
| 6 | Havalı tezhip | Motif boyama |
| 7 | Serlevha tasarımı | Çizim hazırlıkları |
| 8 | Serlevha uygulaması I | Altın uygulamaları |
| 9 | Serlevha uygulaması II | Boyama çalışmaları |
| 10 | Yazma eserlerde zahriye tezhibi | Kompozisyon uygulaması |
| 11 | Unvan sayfası tezhibi | Tasarım çalışması |
| 12 | Yazma eser sayfa düzeni | Sayfa uygulaması |
| 13 | Klasik eser kopyası | Seçilen örnek üzerinden çalışma |
| 14 | Dönem sonu projesi | Tam sayfa tezhip uygulaması |
Dönem Kazanımları
- Klasik üslupları tanır ve uygular.
- Serlevha ve zahriye tasarlayabilir.
- Yazma eser tezhibi konusunda uygulama deneyimi kazanır.
- DÖNEM
İleri Uygulamalar ve Özgün Tasarım
| Hafta | Konu | Uygulama |
| 1 | Özgün tasarım ilkeleri | Tasarım eskizleri |
| 2 | Üslup geliştirme | Motif yorumlama çalışmaları |
| 3 | Karma kompozisyonlar | Büyük ölçekli desen hazırlığı |
| 4 | Murakkaa tezhibi | Uygulama çalışması |
| 5 | Levha tezhibi | Kompozisyon tasarımı |
| 6 | Hilye ve kıta tezhibi | Sayfa düzeni |
| 7 | Albüm sayfası tasarımı | Uygulama |
| 8 | Cilt ve şemse için tezhip desenleri | Tasarım hazırlama |
| 9 | Çağdaş yorumlar | Geleneksel motiflerin yeniden yorumlanması |
| 10 | Kişisel proje hazırlığı | Proje çizimi |
| 11 | Kişisel proje uygulaması I | Altın ve boya çalışmaları |
| 12 | Kişisel proje uygulaması II | Detaylandırma |
| 13 | Kişisel proje uygulaması III | Tamamlama |
| 14 | Mezuniyet projesi ve sergi | Eser sunumu ve değerlendirme |
Dönem Kazanımları
- Özgün tezhip kompozisyonları oluşturabilir.
- Klasik ve çağdaş uygulamalar arasında ilişki kurabilir.
- Bağımsız bir tezhip projesini tasarlayıp uygulayabilir.
- Sergilenebilir nitelikte eser üretebilir.
PROGRAM SONUNDA ÖĞRENCİ
- Klasik Türk tezhip sanatının motif ve kompozisyon kurallarını uygulayabilir.
- Altın ve boya tekniklerini ileri düzeyde kullanabilir.
- Yazma eser, levha ve murakkaa tezhipleri hazırlayabilir.
- Geleneksel üsluba bağlı kalarak özgün tasarımlar geliştirebilir.
- Tezhip alanında profesyonel üretim ve ileri sanat eğitimine devam edebilecek yeterliliğe ulaşır.
CİLT SANATI KURSU MÜFREDATI:
(2 Yıl / 4 Dönem / 56 Hafta)
Program Süresi: 2 Yıl (4 Dönem)
Her Dönem: 14 Hafta
Eğitim Yaklaşımı: %70 Uygulama – %30 Teorik Bilgi
Amaç: Geleneksel Türk cilt sanatının tarihî, teknik ve estetik esaslarını öğretmek; öğrencilerin klasik yöntemlerle cilt yapımı, süsleme ve koruma uygulamalarını gerçekleştirebilecek yeterliliğe ulaşmalarını sağlamak.
- DÖNEM
Temel Cilt Bilgisi ve Kitap Bloku Oluşturma
| Hafta | Teorik İçerik | Atölye Uygulaması |
| 1 | Cilt sanatına giriş, tarihî gelişim | Araç-gereç tanıtımı, atölye düzeni |
| 2 | Yazma eser ve cilt terminolojisi | Tarihî cilt örneklerinin incelenmesi |
| 3 | Kâğıt türleri ve özellikleri | Aharlı ve geleneksel kâğıt incelemesi |
| 4 | Mukavva ve yapıştırıcılar | Mukavva hazırlama uygulaması |
| 5 | Kitabın anatomisi ve forma yapısı | Forma katlama çalışmaları |
| 6 | Dikiş sistemleri | Delik açma ve prova dikişleri |
| 7 | Geleneksel dikiş teknikleri | Küçük boy defter dikimi |
| 8 | Kitap bloklarının hazırlanması | Defter bloklarının dikimi |
| 9 | Sırt oluşturma teknikleri | Kitap sırtı şekillendirme |
| 10 | Kapak sistemlerine giriş | Mukavva kesimi |
| 11 | Mikleb ve sertab yapısı | Numune mikleb yapımı |
| 12 | Cilt kapağının hazırlanması | Kapak montajı |
| 13 | Dönem projesi hazırlığı | Basit bir cilt iskeleti oluşturma |
| 14 | Genel değerlendirme | İlk dönem uygulama projesinin sunumu |
Dönem Sonu Projesi:
Klasik usulde dikişli ve kapaklı bir defter cildi hazırlama.
- DÖNEM
Geleneksel Cilt Yapımı ve Deri Uygulamaları
| Hafta | Teorik İçerik | Atölye Uygulaması |
| 1 | Derinin özellikleri ve çeşitleri | Deri tanıma ve seçme |
| 2 | Deri hazırlama teknikleri | Deri inceltme çalışmaları |
| 3 | Geleneksel yapıştırma yöntemleri | Deri yapıştırma denemeleri |
| 4 | Kapak kaplama yöntemleri | Mukavva üzerine deri kaplama |
| 5 | Sırt kaplama teknikleri | Sırt ve köşe uygulamaları |
| 6 | Mikleb ve sertab kaplama | Tam cilt uygulaması |
| 7 | Osmanlı ciltlerinde yapı özellikleri | Klasik cilt kopyası hazırlama |
| 8 | Soğuk baskı teknikleri | Kalıpla baskı uygulaması |
| 9 | Şemse kompozisyonları | Şemse yerleşim denemeleri |
| 10 | Köşebent uygulamaları | Köşebent çizimi ve baskısı |
| 11 | Basit tezyinî uygulamalar | Şemse ve köşebent baskıları |
| 12 | Geleneksel cilt yapımı | Tam cilt üretimine başlama |
| 13 | Geleneksel cilt yapımı | Projenin tamamlanması |
| 14 | Değerlendirme | Dönem sonu proje sunumu |
Dönem Sonu Projesi:
Deri kaplı, şemseli klasik Osmanlı cildi üretimi.
III. DÖNEM
Cilt Tezyînatı ve İleri Teknikler
| Hafta | Teorik İçerik | Atölye Uygulaması |
| 1 | Türk cilt sanatında süsleme anlayışı | Tarihî örnek incelemeleri |
| 2 | Şemse çeşitleri | Şemse çizimleri |
| 3 | Salbek ve köşebentler | Kompozisyon oluşturma |
| 4 | Rûmî ve hatâyî motifleri | Motif çizim çalışmaları |
| 5 | Altın kullanımı | Altın hazırlama |
| 6 | Altın baskı teknikleri | Varak altın uygulamaları |
| 7 | Mülemma tekniği | Numune uygulamalar |
| 8 | Zilbahar tekniği | Zilbahar uygulamaları |
| 9 | Yekşah tekniği | Yekşah çekme uygulamaları |
| 10 | Kat‘ ve müşebbek ciltler | Kesme ve oyma çalışmaları |
| 11 | Lake ciltler | Lake yüzey hazırlama |
| 12 | İleri tezyinat uygulamaları | Klasik bir kapak süsleme |
| 13 | Proje çalışması | Tezyinatlı cilt üretimi |
| 14 | Değerlendirme | Dönem sonu sergisi |
Dönem Sonu Projesi:
Altınlı ve tezyinatlı bir klasik Osmanlı cildi hazırlama.
- DÖNEM
İhtisas, Koruma ve Bitirme Projesi
| Hafta | Teorik İçerik | Atölye Uygulaması |
| 1 | Ciltlerde bozulma nedenleri | Hasar tespiti |
| 2 | Koruma ilkeleri | Temizlik uygulamaları |
| 3 | Restorasyon etik ilkeleri | Belgeleme çalışmaları |
| 4 | Eksik parça tamamlama yöntemleri | Mukavva ve deri onarımı |
| 5 | Tarihî cilt analizi | Örnek eser incelemesi |
| 6 | Özgün cilt tasarımı | Bitirme projesi tasarımı |
| 7 | Proje çizimleri | Şemse ve kompozisyon hazırlığı |
| 8 | Bitirme projesi | Dikiş ve kitap bloku |
| 9 | Bitirme projesi | Kapak ve deri kaplama |
| 10 | Bitirme projesi | Tezyinat uygulamaları |
| 11 | Bitirme projesi | Altınlama ve detaylar |
| 12 | Bitirme projesi | Son rötuşlar |
| 13 | Sergi hazırlıkları | Eserlerin montajı |
| 14 | Bitirme sergisi | Proje sunumu ve jüri değerlendirmesi |
Dönem Sonu Projesi:
Klasik Türk cilt sanatı esaslarına uygun, deri kaplı ve tezyinatlı özgün bir cilt eseri üretimi.
PROGRAM SONUNDA ÖĞRENCİ
- Geleneksel kitap bloğu hazırlayabilir,
- Klasik usulde dikiş ve kapak yapabilir,
- Deri kaplama ve şemse uygulayabilir,
- Altınlama, yekşah ve zilbahar tekniklerini kullanabilir,
- Tarihî ciltleri analiz edip temel koruma uygulamalarını gerçekleştirebilir,
- Geleneksel Türk cilt sanatı üslubunda özgün eserler üretebilir.